1894 – 1930 | De eerste grote restauratie

Bouwen, verbouwen en restaureren

De geschiedenis van een van oorsprong middeleeuws bouwwerk als de Eusebius is er een van bouwen en verbouwen, vernieuwen en restaureren. Na enkele opknapbeurten in de 17e en 18e eeuw, was er van 1894 tot 1930 een grote restauratie nodig die liefst 36 jaar duurde.

In de eerste helft van de 19e eeuw was de kerk ernstig in verval geraakt. Het natuursteen van de twee gotische geledingen van de kerk was bijvoorbeeld gerepareerd met baksteen, de balustrades werden vervangen door met lood beklede hekwerken en hoektorens werden vervangen door bollen. Grote glasvensters, zo typerend voor de gotische stijl van de kerk, werden deels met baksteen opgevuld of vervangen door gietijzeren ramen.

Bouwtekening (1878) t.b.v de grote restauratie (1894-1930)

Bouwtekening (1878) t.b.v de grote restauratie (1894-1930)

De in 1893 opgerichte ‘Vereeniging tot restauratie van de Grote of St. Eusebiuskerk’ droeg de architecten H. Portheine jr. en J.W. Boerbooms op een onderzoek in te stellen naar de kosten van de restauratie. Het nauwkeurige onderzoek en het gedetailleerde tekenwerk van Boerbooms zou ruim een halve eeuw later nog meer van belang blijken. Dit vormde de basis voor de naoorlogse herbouw van de Eusebius.

In het schip van de kerk moest onder andere het gewelf worden hersteld. Dit werd in 1902 afgerond. Twee jaar later werden de huisjes die toen nog tegen de kerk waren aangebouwd (daar woonden de koster en de klokkenluider) afgebroken.  In 1930 was het schip van de kerk hersteld en waren onder andere het koor, de transepten en het gewelf gerestaureerd. De toren kwam nog even niet aan de beurt.

Lees ook:
 ‘Nou dat weer’, over de zwaartekracht die aan elke kerk trekt (en vooral aan gotische)

Een tekening van J.W. Boerbooms uit 1895 voor de eerste grote restauratie. Aan de restauratie van de toren zou men niet toekomen. De tekening was na de oorlog de basis voor het herstel van de 1e en 2e geleding van de toren. Voor de torenspits werd een nieuw ontwerp gemaakt.

Een tekening van J.W. Boerbooms uit 1895 voor de eerste grote restauratie. Aan de restauratie van de toren zou men niet toekomen. De tekening was na de oorlog de basis voor het herstel van de 1e en 2e geleding van de toren. Voor de torenspits werd een nieuw ontwerp gemaakt.