Geschiedenis

Samenvatting

De Grote of Eusebiuskerk in Arnhem is een typisch laatgotische kerk, gebouwd tussen 1452 en ca. 1570. De kerk staat op de plaats waar in de negende eeuw al een romaanse kerk stond, gewijd aan de heilige Martinus, letterlijk en figuurlijk in het centrum van het oude, middeleeuwse Arnhem.

Deze diashow vereist JavaScript.

De bovenstaande afbeeldingen laten de ontwikkelingen van de Eusebiuskerk zien vanaf de 9e eeuw. De afbeeldingen zijn gebaseerd op de tekeningen van A. Warffemius.

In de vijftiende eeuw besloten de Arnhemse kerk- en stadsbestuurders een grotere, meer representatieve kerk te bouwen. In 1452 werd met de bouw van de laatgotische kerk begonnen. Toen de Arnhemse parochie in 1453 van de abdij in Prüm de relieken van de heilige Eusebius kreeg, werd besloten om de nieuwe kerk naar Eusebius te noemen. Door allerlei tegenslag, onder andere van financiële aard, werd de bouw pas ruim een eeuw later afgesloten. Eén van de grote promotoren van de kerk, hertog Karel van Gelre, werd in de Eusebius begraven. Zijn praalgraf in het koor is tot op heden een belangrijke bezienswaardigheid.

Eind 16e eeuw werd de kerk protestants. Dit had grote gevolgen voor het interieur. Beelden, altaren, muurschilderingen werden verwijderd. Tegen het einde van de 19e eeuw verkeerde de kerk in een slechte staat. Er was een restauratie nodig die 36 jaar zou duren. Het kerkgebouw was tegen 1930 grotendeels opgeknapt.

Aan de toren was men tijdens deze restauratie niet toegekomen toen in september 1944 Britse parachutisten bij  Arnhem landden, in het kader van Operatie Market Garden. Tijdens de gevechten tussen Britten en Duitsers brak er al snel  brand uit in de kerk. Het houten interieur en de daken gingen verloren.
Kort na de strijd leek de schade nog te repareren. Maar in de winter van 1944-1945 stortte de toren verder in, waardoor ook het schip van de kerk werd vernield. Na de oorlog besloot men de Grote of Eusebiuskerk weer op te bouwen, ‘groter en mooier dan zij ooit was geweest’, aldus de geschiedschrijver van de Eusebiuskerk, A.G. Schulte.

Meer informatie over de geschiedenis van de Eusebiuskerk: